szukaj
Wyślij rozważanie na email
:
Rozważania na każdy dzień

poniedziałek, 25 stycznia 2021

13. NAWRÓCENIE ┼ÜW. PAW┼üA
┼ÜWI─śTO

1. Prze┼Ťladowca chrze┼Ťcijan. W drodze do Damaszku.
2. Posta─ç ┼Ťw. Paw┼éa przyk┼éadem nadziei. Odpowied┼║ na ┼éask─Ö.
3. ┼╗arliwa troska o dusze.

13.1 ...Pawe┼é, gorliwy obro┼äca Prawa Moj┼╝eszowego, uwa┼╝a┼é chrze┼Ťcijan za najwi─Öksze zagro┼╝enie dla judaizmu, dlatego po┼Ťwi─Öci┼é wszystkie swoje si┼éy niszczeniu rodz─ůcego si─Ö Ko┼Ťcio┼éa. Po raz pierwszy widzimy go ... jak przyczynia si─Ö do m─Öcze┼ästwa ┼Ťw. Szczepana...

     więcej..

wtorek, 26 stycznia 2021

14. ŚW. TYTUSA I TYMOTEUSZA
BISKUPÓW

WSPOMNIENIE

1. Zachowywanie dobrej doktryny.
2. Dogłębne poznanie prawd wiary.

3. Szerzenie Dobrej Nowiny g┼éoszonej przez Ko┼Ťció┼é.

14.1 Tytus i Tymoteusz byli uczniami i wspó┼épracownikami ┼Ťw. Paw┼éa. Tymoteusz towarzyszy┼é Aposto┼éowi w wielu jego pracach misyjnych... Podczas swojej ostatniej podró┼╝y do Azji Mniejszej [┼Üw. Pawe┼é] powierzy┼é mu rz─ůdy nad Ko┼Ťcio┼éem w Efezie, podczas gdy Tytusowi powierzy┼é Ko┼Ťció┼é na Krecie.
     więcej..

środa, 27 stycznia 2021

Trzeci Tydzie┼ä Zwyk┼éy – ┼Üroda
21. SIEW I ┼╗NIWO

           1. Przypowie┼Ť─ç o siewcy.
           2. Wytrwa┼éo┼Ťc w apostolstwie i cierpliwe oczekiwanie na jego owoce.
           3. Bóg zostawia cz┼éowiekowi wolny wybór, lecz raduje si─Ö tymi, którzy odpowiadaj─ů na Jego ┼éask─Ö.

21.1 „Oto siewca wyszed┼é sia─ç” – powiada Pan w Ewangelii. Ziarna pad┼éy na drog─Ö, grunt skalisty, pomi─Ödzy ciernie i na ┼╝yzn─ů ziemi─Ö – siewca rzuca ziarno, a ono pada wsz─Ödzie. Przez t─Ö przypowie┼Ť─ç Pan chcia┼é powiedzie─ç, ┼╝e z wielk─ů hojno┼Ťci─ů rozlewa swe ┼éaski.
     więcej..

czwartek, 28 stycznia 2021

15. ŚW. TOMASZA Z AKWINU
DOKTORA KOŚCIOŁA

WSPOMNIENIE

1. Droga do Boga: pobo┼╝no┼Ť─ç i doktryna.
2. Autorytet ┼Ťw. Tomasza. Potrzeba formacji.
3. Doktryna fundamentem pobo┼╝no┼Ťci.

15.1 ...Gdy ┼Ťw. Tomasz by┼é jeszcze bardzo m┼éody,... szybko zrozumia┼é, ┼╝e do poznania Boga nie wystarcz─ů nauczyciele i ksi─ů┼╝ki. Potrzeba nadto, by cz┼éowiek prawdziwie Go poszukiwa┼é i po┼Ťwi─Öci┼é si─Ö temu czystym i pokornym sercem, usilnie si─Ö modl─ůc.

     więcej..

piątek, 29 stycznia 2021

Trzeci Tydzie┼ä Zwyk┼éy – Pi─ůtek
23. WIERNO┼Ü─ć ┼üASCE

1. Bóg daje ┼éask─Ö do wzrastania, do cz┼éowieka nale┼╝y przyj─Öcie jej i uleg┼ée z ni─ů wspó┼édzia┼éanie.
2. Owoce przyjęcia łaski.
3. By─ç cierpliwym i ufnym w oczekiwaniu na owoce ┼éaski. Ci─ůgle rozpoczyna─ç na nowo.

23.1 Ewangelia z dzisiejszej Mszy ┼Ťw. przedstawia nam krótk─ů przypowie┼Ť─ç, zapisan─ů jedynie przez ┼Ťw. Marka. Pan mówi w niej o wzrastaniu nasienia wrzuconego w ziemi─Ö. Ziarno raz wrzucone w ziemi─Ö ro┼Ťnie niezale┼╝nie od tego, czy gospodarz ┼Ťpi, czy czuwa: niezale┼╝nie od tego, czy wie, on jak to si─Ö dzieje.
     więcej..

sobota, 30 stycznia 2021

Trzeci Tydzie┼ä Zwyk┼éy – Sobota
24. UPOMNIENIE BRATERSKIE

   1. Prorok Natan upomina króla Dawida. Obowi─ůzek upomnienia braterskiego i jego nadprzyrodzona skuteczno┼Ť─ç.
   2. Ewangeliczny nakaz upomnienia i praktyka wczesnochrze┼Ťcija┼äska.
   3. Cnoty wymagane przy upominaniu. Sposób jego przyjmowania.

24.1 Pismo ┼Üwi─Öte ju┼╝ w Starym Testamencie pokazuje nam, jak cz─Östo Bóg pos┼éuguje si─Ö lud┼║mi pe┼énymi odwagi i mi┼éo┼Ťci, by upomina─ç innych z powodu ich zej┼Ťcia z drogi prowadz─ůcej do Pana. Ksi─Öga Samuela  przedstawia proroka Natana, którego Bóg pos┼éa┼é do króla Dawida...
     więcej..

┼Üwiat jako zadanie  apostolstwo laikatu.
 
1.        Wprowadzenie.
2.        Reformacja  ponowne dowarto┼Ťciowanie ┼╝ycia codziennego .
3.        Sekularyzacja protestanckiego etosu pracy .
4.        Niedowarto┼Ťciowanie ┼Ťwiata na polu katolickim .
5.        Dwudziesty wiek: ┼Ťwiat jest dobry .
 
Wprowadzenie.
Wprowadzanie nauczania Soboru oraz wykorzystanie owoców roku 2000, aby nada─ç nowego dynamizmu Ko┼Ťcio┼éowi, mog─ů by─ç streszczeniem pontyfikatu Jana Paw┼éa II. Oczywi┼Ťcie czas poka┼╝e, czy to podsumowanie jest trafne. W dokumencie na zako┼äczenie Wielkiego Jubileuszu Ojciec ┼Üwi─Öty zach─Öca┼é do ponownego odkrywania bogactwa tre┼Ťci nauczania V rozdzia┼éu Lumen Gentium, po┼Ťwieconemu powszechnemu powo┼éaniu do ┼Ťwi─Öto┼Ťci. Powo┼éanie do ┼Ťwi─Öto┼Ťci wynika z samego faktu przy┼é─ůczenia si─Ö do Ko┼Ťcio┼éa Zapytanie katechumena, czy chce przyj─ů─ç chrzest równa si─Ö zapytaniu, czy jest gotów d─ů┼╝y─ç do ┼Ťwi─Öto┼Ťci (NMI 30-31).
Absolutnie jeszcze za wcze┼Ťnie, by dokonywa─ç jakiejkolwiek syntezy krótkiego pontyfikatu Benedykta XVI. Maj─ůc jednak na uwadze dotychczasowe wypowiedzi Kardyna┼éa Ratzingera i niektóre wa┼╝ne wyst─ůpienia podczas Jego pontyfikatu, odwa┼╝─Ö si─Ö powiedzie─ç, ┼╝e do powszechnego powo┼éania do ┼Ťwi─Öto┼Ťci g┼éoszonego przez Jana Paw┼éa II, Benedykt XVI dodaje powszechnym wezwaniu do apostolstwa. By─ç z Chrystusem, towarzyszy─ç Mu, oznacza uczestniczy─ç w Jego misji; Bycie razem, ze swej natury zawiera w sobie dynamizm pos┼éannictwa, poniewa┼╝ ca┼éy byt Jezusa jest misj─ů (Jezus z Nazaretu, s. 150).
Dla wi─Ökszo┼Ťci ludzi powo┼éanie do ┼Ťwi─Öto┼Ťci i do apostolstwa realizuje si─Ö po┼Ťród ┼Ťwiata. Pragn─Ö w tym krótkim czasie skupi─ç si─Ö na konkretnej my┼Ťl: otwarcie si─Ö Ko┼Ťcio┼éa na ┼Ťwiat nie mo┼╝e sprowadza─ç si─Ö do przyj─Öcie pragmatycznego stylu, na przyk┼éad na┼Ťladowania skutecznego sposobu dzia┼éania ró┼╝nych mi─Ödzynarodowych korporacji. Chodzi o to, by rozumie─ç ┼Ťwiat jako cel odkupie┼äczej mi┼éo┼Ťci Chrystusa. I┼Ť─ç za Chrystusem, d─ů┼╝y─ç do ┼Ťwi─Öto┼Ťci, oznacza na┼Ťladowa─ç Go i tak jak On stara─ç si─Ö patrzy─ç na ┼Ťwiat.
 
Reformacja  ponowne dowarto┼Ťciowanie ┼╝ycia codziennego
 
S┼éyszy si─Ö czasami, ┼╝e Soborowe dowarto┼Ťciowanie ┼Ťwiata i zwyk┼éego ┼╝ycia, a w szczególno┼Ťci pracy zawodowej nie jest niczym innym jak pó┼║nym przyj─Öciem przez Ko┼Ťció┼é Katolicki podstawowych tez Reformacji. Jest faktem, ┼╝e protestancki ethos pracy, szczególnie kalwinizmu (a wewn─ůtrz niego purytanizmu) ju┼╝ dawno zwróci┼éo uwag─Ö na warto┼Ť─ç ┼╝ycia codziennego, a w szczególno┼Ťci pracy zawodowej. A wi─Öc, czy dowarto┼Ťciowanie ┼Ťwiata i akcentowanie ┼Ťwieckiego powo┼éania nie jest niczym innym jak protestantyzacj─ů katolicyzmu? Reformatorzy byli pierwszymi w ponownym odkryciu ┼╝ycia codziennego i pracy zawodowej jako powo┼éania chrze┼Ťcija┼äskiego. Mówimy o ponownym odkryciu ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e ┼Ťwiadectwa pierwszych chrze┼Ťcijan daj─ů podstaw─Ö do tego, by twierdzi─ç, ┼╝e w pierwszych wiekach mocna ┼Ťwiadomo┼Ť─ç radykalno┼Ťci chrze┼Ťcija┼ästwa nie wi─ůza┼éa si─Ö z porzuceniem ┼Ťwiata i zaj─Ö─ç ┼Ťwieckich.
Reformatorze, dzi─Öki zwróceniu uwagi na zaj─Öcia ┼Ťwieckie maj─ů wielki udzia┼é w ukszta┼étowaniu nowo┼╝ytno┼Ťci z jej cennymi osi─ůgni─Öciami, szczególnie humanizacji wielu obszarów ┼╝ycia. Ten pozytywny wk┼éad niestety jest cz─Östo niesprawiedliwie umniejszany lub po porostu pomijany w apologetyce katolickiej. W tym wyk┼éadzie zwróc─Ö uwag─Ö na to, ┼╝e owoce dowarto┼Ťciowania ┼╝ycia w ┼Ťwiecie mog─ů by─ç trwa┼ée tylko na gruncie ca┼éo┼Ťci wiary katolickiej.
Sobór Watyka┼äski II zwracaj─ůc uwag─Ö na powszechny kap┼éa┼ästwo wszystkich wiernych i podstawow─ů równo┼Ť─ç wszystkich ochrzczonych, jako wezwanych do ┼Ťwi─Öto┼Ťci i apostolstwa, daje obszern─ů p┼éaszczyzn─Ö do dialogu ekumenicznego. Ten wymiar podstawowej równo┼Ťci zosta┼é przypomniany przez Reformatorów w historycznym buncie wobec sposobu rozumienia rol─Ö Ko┼Ťcio┼éa w ┼Ťredniowieczu.
Jaka by┼éa podstawowa wizja ┼Ťwiata i Ko┼Ťcio┼éa Reformatorów i ich nast─Öpców? W sposób bardzo uproszczony Ko┼Ťció┼é w ┼Ťredniowieczu by┼é podzielony na dwa wyra┼║ne sektory. Z jednej strony duchowni i zakonnicy, zawodowo zajmuj─ůcymi si─Ö sprawami duchowymi i zbawieniem wszystkich ludzi (pierwsza liga V. Messori). Oni odprawiali Msz─Ö ┼Ťwi─Öt─ů - Ofiar─Ö Chrystusa, udzielali sakramentów, modlili si─Ö, zdobywali zas┼éugi poprzez ofiar─Ö i dzie┼éa mi┼éosierdzia. Oni ┼╝yli chrze┼Ťcija┼ästwem w pe┼éni, w sposób powo┼éaniowy. Kap┼éani byli po┼Ťrednikami pomi─Ödzy ┼Ťwiatem i Bogiem. Dzi─Öki nim i dzi─Öki zakonnikom ┼üód┼║ Ko┼Ťcio┼éa utrzymywa┼éa si─Ö na powierzchni. Laikat (druga liga) to drugi sektor, który by┼é odpowiedzialny za sprawy ┼Ťwiata. ┼Üwieccy mieli jako zadanie zak┼éadanie rodzin, prace na roli, w warsztacie… oni te┼╝ prowadzili wojny. Poprzez dobre uczynki, ja┼ému┼╝n─Ö i pobo┼╝ne fundacje ┼Ťwieccy umo┼╝liwiali kap┼éanom spe┼énianie ich zadania: odprawiania Msze ┼Ťwi─Ötych i prowadzenia ewangelizacji. Dzi─Öki ich pomocy zakonnicy 3 mogli modli─ç si─Ö i czyni─ç pokut─Ö. Wizja Ko┼Ťcio┼éa ┼Ťredniowiecza (w wielkim uproszczeniu) to taka ┼éód┼║, w której kap┼éani i zakonnicy wios┼éuj─ů, a ┼Ťwieccy s─ů tylko pasa┼╝erami.
W okresie reformy ┼üód┼║ Piotrowa zacz─Ö┼éa nabiera─ç wod─Ö, wio┼Ťlarze si─Ö zm─Öczyli, lenili lub po prostu czuli si─Ö bezsilni, by sami ci─ůgn─ů─ç ca┼éy ci─Ö┼╝ar. Pojawi┼éy si─Ö wtedy powa┼╝ne argumenty, by podtrzymywa─ç sensowno┼Ť─ç takiego podzia┼éu ról (dlaczego maj─ů by─ç to dwie ligi?). By─ç mo┼╝e to ten podzia┼é ról jest przyczyn─ů z┼éego stanu duchowie┼ästwa? Czy┼╝ nie wszyscy chrze┼Ťcijanie s─ů odpowiedzialni za Chrystusow─ů ┼éód┼║? Dlaczego w Ko┼Ťciele maj─ů by─ç tylko pasa┼╝erami, ci wszyscy, którzy odpowiadaj─ů za rozwój ┼Ťwiata: rodzice, pracownicy, rolnicy, rzemie┼Ťlnicy, naukowcy, arty┼Ťci? Dlaczego maj─ů by─ç Panu Bogu bardziej mili jego wybranymi (powo┼éanymi) - ci, którzy nie podejmuj─ů trudu budowania cywilizacji?
Do tej tezy trzeba doda─ç, ┼╝e wszyscy Reformatorzy, mniej lub bardziej, zacz─Öli w─ůtpi─ç w kap┼éa┼ästwo s┼éu┼╝ebne. Czyli, ┼╝e w Ko┼Ťciele z Woli Chrystusa s─ů osoby, które maj─ů szczególn─ů odpowiedzialno┼Ť─ç za zdrowie duchowe i reprezentuj─ů Chrystusa jako g┼éow─Ö Ko┼Ťcio┼éa. Reformacja porzuci┼éa wszelki po┼Ťrednictwo: odrzuci┼éa kap┼éa┼ästwo s┼éu┼╝ebne w tradycyjnym znaczeniu, a razem z nim sakramenty, szczególnie Msz─Ö ┼Ťwi─Öt─ů. Mówi─ůc w skrócie i obrazowo, oddali do kasacji ca┼é─ů ┼éód┼║, w której wszyscy p┼éyn─Öli. Dla Reformy, ka┼╝dy cz┼éowiek nawi─ůzuje bezpo┼Ťrednio kontakt z Bogiem, nie potrzebuje by nikt si─Ö za niego modli┼é ani pokutowa┼é, nie potrzebuje by kto┼Ť inny w imieniu Boga przebacza┼é mu grzechy. Ka┼╝dy ma w┼éasn─ů ┼éódk─Ö, w której p┼éynie, ka┼╝dy jest kap┼éanem swojej egzystencji. ┼üód┼║ zbawcza, która ratuje przed utoni─Öciem, oczywi┼Ťcie to Chrystus, a wiara - mocna wiara, to dane nam wios┼éa. Wspólnota i sakramenty s┼éu┼╝─ů do tego, by umacnia─ç t─Ö wiar─Ö.
Ju┼╝ nie szuka si─Ö zbawienia ┼Ťwiata poprzez ascez─Ö mnicha. Dla Lutra, a za nim dla puryta┼äskich kalwinistów, same zadania w ┼Ťwiecie staj─ů si─Ö Bo┼╝ym powo┼éaniem. Tam realizujemy Wol─Ö Bo┼╝─ů i te zadania trzeba realizowa─ç dla Jego chwa┼éy. Dlatego dla Lutra wszyscy ludzi maj─ů stan duchowny. Sprawa jest tak istotna, ┼╝e dla niektórych pó┼║niejszych protestantów, pierwsze znaczenie Reformacji polega┼éo na tym, ┼╝e wszyscy stali si─Ö zakonnikami. W purytanizmie protestancki ethos pracy otrzyma szczególne ukierunkowanie. W odró┼╝nienia od ówczesnej my┼Ťli katolickiej, powo┼éanie ju┼╝ nie jest powo┼éaniem do kap┼éa┼ästwa lub do ┼╝ycia zakonnego, lecz ka┼╝de zaj─Öcie jest Bo┼╝ym powo┼éaniem. Ka┼╝dy zadanie jest równo wa┼╝ny. JuS w wczesnej literaturze protestanckiej mo┼╝na znale┼║─ç sformu┼éowania typu: Bóg nie patrzy na dobro wykonanej pracy, lecz na serce pracownika. Oczywi┼Ťcie, ┼╝e jest ró┼╝nica pomi─Ödzy zmywaniem naczy┼ä i g┼éoszeniem S┼éowa Bo┼╝ego. Ale 2 T─Ö i inne my┼Ťli zaczerpn─ů┼éem z Martin Rhonheimer, Transformacion del mundo, Madrid, 2006. 4 ró┼╝nica nie wynika z tego, ┼╝e jedno zaj─Öcie jest Bogu bardziej mi┼éy niS drugie. Streszczaj─ůc, trzeba uzna─ç, ┼╝e luteranizm jak i purytanizm kalwinistyczny (a potem pietyzm i metodyzm), ponownie odkrywa┼éy religijn─ů warto┼Ť─ç zwyk┼éego ┼╝ycia. Z tej przyczyny mocno przyczynili si─Ö do aktywizowania chrze┼Ťcijan i ich zaanga┼╝owanie w sprawach charytatywnych i spo┼éecznych.
Pi─Öt─ů achillesow─ů Reformy by┼éa przewarto┼Ťciowanie ┼Ťwiecko┼Ťci za cen─Ö ca┼ékowitego odrzucenia ┼╝ycia zakonnego; zwrócenie uwagi na powszechne kap┼éa┼ästwo wszystkich wiernych, kosztem porzucenie kap┼éa┼ästwa s┼éu┼╝ebnego. Wielkim paradoksem Reformy sta┼éo si─Ö wspó┼éistnienie ukierunkowania na ┼Ťwiat, utrzymuj─ůc równocze┼Ťnie, ┼╝e cz┼éowiek jak i ┼Ťwiat s─ů w ca┼ékowitym zepsuciu na skutek grzechu. W istocie ani my┼Ťl lutera┼äska (praca jako powo┼éanie) ani my┼Ťl kalwi┼äsko-puryta┼äska (u┼Ťwi─Öcanie pracy) prowadzi┼éa do wewn─Ötrznego uzdrowienia ┼Ťwiata, czyli do jego realnego u┼Ťwi─Öcania. Dla Reformy, zbawienie ┼é─ůczy si─Ö z wiar─ů w Chrystusa jako Odkupiciela i nie ma miejsca na wewn─Ötrzne uzdrowienie. Dla Lutra decyduj─ůce znaczenie ma, ┼╝e w pracy wzmacnia si─Ö zaufanie do Boga. W kalwinizmie ┼Ťwiat równie┼╝ nie osi─ůga pogodzenia z Bogiem.
 
Sekularyzacja protestanckiego etosu pracy
 
Dowarto┼Ťciowanie ┼Ťwiata g┼éoszone przez Reformacj─Ö, na skutek opuszczenia gruntu pe┼énej wiary katolickiej, zosta┼éo wystawiona na niebezpieczne wypaczenia. G┼éówne my┼Ťli Reformy jednak bardzo wp┼éyn─Ö┼éy na ukszta┼étowanie nowoczesno┼Ťci. Niestety, nowoczesno┼Ť─ç sama siebie rozumie w sposób coraz bardziej radykalny, jako zaprzeczenie wszelkiej interpretacji religijnej ┼Ťwiata i ┼╝ycia chrze┼Ťcija┼äskiego. Czyli jako ze┼Ťwiecczenie, ca┼ékowita niezale┼╝no┼Ť─ç od religii.
Jak stara┼é si─Ö udowodni─ç niemiecki socjolog Max Weber w znanej pracy Etyka protestancka i duch kapitalizmu (dzi┼Ť jeszcze wywo┼éuj─ůca emocje), protestancki ethos pracy zdecydowanie przyczyni┼é si─Ö - by─ç mo┼╝e jednak bez zamierzenia, do uruchomienia przemian ekonomicznych w ┼Ťwiecie. To dzi─Öki puryta┼äskiemu podej┼Ťciu do pracy wymagaj─ůcemu zaanga┼╝owania si─Ö w ┼Ťwiecie, pracowito┼Ťci i utylitarno┼Ťci, nast─ůpi┼éy przemiany w systemach ekonomicznych i dobrobyt nowo┼╝ytno┼Ťci. W sposób systematyczny i zracjonalizowany purytanin poszukuje sukcesu i zysku. Bogactwo jest znakiem wyboru i zbawienia. Prawdziwy chrze┼Ťcijanin to ten, kto jest po┼╝yteczny dla wspólnoty i ┼Ťwiata W ten sposób powi─Öksza chwa┼é─Ö Boga. Jest to oczywisty krok w stron─Ö pracy nad sob─ů, wysi┼éku i sukcesu. Mamy do czynienia z moralno┼Ťci─ů utylitarystyczn─ů, ale posiadaj─ůc─ů jeszcze mocne fundamenty religijne. 5 (Warto zaznaczy─ç, ┼╝e przy takim rozumowaniu, wkrad┼éo si─Ö tylnymi drzwiami usprawiedliwienie przez uczynki, odrzucone przez Reformacj─Ö).
Max Weber twierdzi┼é, ┼╝e sam Kalwin odrzuca┼é my┼Ťl, ┼╝e przez zewn─Ötrzne zachowanie da si─Ö co┼Ť powiedzie─ç na temat predestynacji. Jednak jego nast─Öpcy my┼Ťleli odmiennie. Dobre uczynki prowadz─ů do zbawienia. Kalwinizm odrzuca pod─ů┼╝anie bogactwa, jednak wzbogacenie si─Ö, wynikaj─ůce z solidnej pracy jest znakiem Bo┼╝ego b┼éogos┼éawie┼ästwa. Pozytywne jest d─ů┼╝enie do zysku, czym┼Ť dobrym jest rozwój. Paradoksalnie przyjemno┼Ť─ç wynikaj─ůca z dobrobytu w purytanizmie jest czym┼Ť nagannym. Rodzi si─Ö ascetyka wewn─ůtrz ┼Ťwiatowa, sformu┼éowana przez za┼éo┼╝yciela metodystów w nast─Öpuj─ůcy sposób: cz┼éowiek musi zarabia─ç ile tylko potrafi. Oszcz─Ödza─ç ile potrafi. Dawa─ç wszystko, co mo┼╝e, by mie─ç skarb w niebie. Niestety, w epoce industrializacji taki ethos, stawiaj─ůcy wielkie wymagania w pracy, promuj─ůcy zyski, po┼é─ůczony z negatywnym nastawieniem na cieszenie si─Ö z ┼╝ycia doprowadzi┼é do uto┼╝samienia interesów Boga z interesami pracodawców.
Streszczaj─ůc, protestancki zwrócenie si─Ö do ┼Ťwiata i do Sycia codziennego, ani w formie lutera┼äskiej, ani w formie puryta┼äskiej-kalwinistycznej nie oznaczaj─ů g┼é─Öbokiej afirmacji ┼Ťwiata w sobie. Ani Luter, ani kalwini┼Ťci nie rozumieli Odkupienia jako odnowienia ca┼éego stworzenie w Chrystusie. Ethos pracy purytanów to sposób, by przekracza─ç ┼Ťwiat poprzez religijne nastawienie, to sposób szukania Boga i powi─Ökszania jego chwa┼éy. W pewnym sensie by┼éa to zsekularyzowana forma ascetyki mnicha. W takim uj─Öciu praca i ┼╝ycie zawodowe s─ů tylko okazj─ů i ┼Ťrodkiem do w┼éasnego u┼Ťwi─Öcenia i zbawieniem w┼éasnej duszy. ┼Üwiat nie uczestniczy w odkupieniu, to jednostka jest zbawiona dzi─Öki mocnej wierze, a ┼Ťwiat w ostateczno┼Ťci jest porzucony. Zbli┼╝enie purytanów do ┼Ťwiata nie wynika z mi┼éo┼Ťci do ┼Ťwiata, z odkrycia dobroci stworzenia i pochylenia si─Ö nad nim, by go podnie┼Ť─ç. Co prawda fundament religijny jest obecny, ale brakuje mocnej wi─Özi pomi─Ödzy prac─ů a Odkupieniem.
Na skutek tego wewn─Ötrznego za┼éamania pomi─Ödzy ┼Ťwiatem a odkupieniem, to co pozostaje to nagi ethos pracy sk┼éaniaj─ůcy do perspektywy wy┼é─ůcznie horyzontalnej. Pozostaje utylitarne podej┼Ťcie w zaanga┼╝owaniu prowadz─ůce ju┼╝ w XVIII wieku do formu┼éy Time is Money (dzi┼Ť przemieni┼éo si─Ö na Life is Money lub bardzie Money is Life). Ethos koncentruje si─Ö coraz bardziej wokó┼é uczciwo┼Ťci, produktywno┼Ťci i gloryfikacji sprawno┼Ťci zawodowych. Na takim fundamencie trudno budowa─ç autentyczn─ů teologi─Ö i duchowo┼Ť─ç ┼╝ycia codziennego i pracy.
┼Üwiat wspó┼éczesny rodzi┼é si─Ö z tym pierworodnym rozdarciem pomi─Ödzy etosem pracy i religijno┼Ťci─ů. Szybko ┼Ťwiecko┼Ť─ç i religijno┼Ť─ç staj─ů si─Ö konkurentami i oddalaj─ů si─Ö coraz bardziej od siebie. Proces sekularyzacji takiego etosu pracy przy┼Ťpieszy┼é si─Ö, gdy na skutek 6 przemian spo┼éecznych os┼éab┼éy fundamenty religijne. Wiara chrze┼Ťcija┼äska i egzystencjalne oczekiwania biegn─ů równoleg┼éymi torami i nie spotykaj─ů si─Ö. Cz─Östo ┼╝ycie chrze┼Ťcija┼äskie rozp┼éywa si─Ö w zaanga┼╝owaniu spo┼éecznym lub politycznym. Z etosu pracy protestanckiego pozosta┼éa racjonalno┼Ť─ç ekonomiczna i skuteczno┼Ť─ç produktywna, zamkni─Öta (lub oboj─Ötn─ů) na transcendencj─Ö. W takich warunkach trudno po┼é─ůczy─ç ┼╝ycie codzienny z jego wysokimi wymogami skuteczno┼Ťci, z mi┼éosn─ů relacj─ů do Boga. Paradoksalnie to odkrycie ┼╝ycia codziennego doprowadzi┼éo do utraty duchowo┼Ťci, a cz─Östo do dehumanizacji, chocia┼╝ przyzna─ç trzeba, ┼╝e nauka, technika i nowoczesna medycyna uczyni┼éy gigantyczny krok na rzecz humanizacji ┼Ťwiata, krok bez historycznych precedensów.
 
Niedowarto┼Ťciowanie ┼Ťwiata na polu katolickim
 
Relacje protestantyzmu mi─Ödzy wiar─ů i ┼Ťwiatem zaowocowa┼éo oddzieleniem lub kontrapozycj─ů wiary i ┼Ťwiata. Dla tradycji katolickiej balast ┼Ťredniowiecznej wizji ┼Ťwiata doprowadzi┼é do konfliktu, nie miej wybuchowego ni┼╝ ten u protestantów; pomi─Ödzy wiar─ů a nowoczesno┼Ťci─ů. Praktycznie a┼╝ do Soboru Watyka┼äskiego II w ┼Ťwiecie katolickim by┼éo wiele uprzedze┼ä - na ile i w jakim stopniu to jest sprawa do dyskusji  wobec nowoczesno┼Ťci, czyli sposobu organizowania si─Ö spo┼éecze┼ästwa i ┼╝ycia. Bazuj─ůc na argumentach religijnych dochodzi┼éo si─Ö do g┼é─Öbokiej nieufno┼Ť─ç wobec nowoczesnego ethosu kultury politycznej, organizacji ┼Ťwiata pracy, systemów ekonomicznych. Mo┼╝na tu si─Ö zastanowi─ç jakie jest ┼║ród┼éo uprzedze┼ä w ┼Ťrodowiskach katolickich do kapitalizmu, zwi─ůzków zawodowych, czy zysku lub pewnych uprzedze┼ä wobec ludzi pracuj─ůcych w biznesie. Sk─ůd równie┼╝ bior─ů si─Ö ró┼╝ne teorie spiskowe obwiniaj─ůce pewne grupy spo┼éeczne za zniszczenie starego porz─ůdek feudalno-korporacyjnego na skutek pragnienia zysku, materializmu i nowoczesno┼Ťci. Jednym s┼éowem by┼éo to uprzedzenie wobec tych, którzy anga┼╝owali si─Ö w ┼Ťwiat i wspó┼édzia┼éali w jego przemianach i byli tym samym winni obalenia starego porz─ůdku.
Takie oddzielenie wiary od nowoczesnego ┼Ťwiata, niestety by┼éo obecne w wielu ┼Ťrodowiskach katolickich w ostatnich stuleciach. Poprowadzi┼éo to do uznania tych co zajmuj─ů si─Ö ┼Ťwiatem, wiernymi drugiej kategorii, w ┼╝yciu duchowym i w zadaniach apostolskich. Z zasady, ┼╝ycie w ┼Ťwiecie praca zawodowa, jak i obowi─ůzki rodzinne by┼ée przeszkod─ů do autentycznego ┼╝ycia chrze┼Ťcija┼äskiego, dystansuj─ůcego si─Ö od marno┼Ťci i blichtru ┼Ťwiata. Trudno w literaturze ascetycznej z okresu przedsoborowego znale┼║─ç obszerniejsz─ů nauk─Ö o takich cnotach jak pracowito┼Ť─ç, uczciwo┼Ť─ç, fachowo┼Ť─ç zawodow─ů. Starania o zbli┼╝enie si─Ö do ┼Ťwiata sprowadzi┼éo si─Ö do dzia┼éania jakby od zewn─ůtrz i od góry to znaczy w sposób 7 klerykalny. W takim rozumieniu apostolstwo ┼Ťwieckich, to wy┼é─ůcznie wspó┼éudzia┼é w inicjatywach hierarchii. A duchowo┼Ť─ç ┼Ťwieckich to na┼Ťladowanie, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci duchowo┼Ťci zakonnej.
 
Dwudziesty wiek: ┼Ťwiat jest dobry
 
Nauczanie Soboru i pontyfikat Jana Paw┼éa II wiele zmieni┼éo w sposobie patrzenia katolików na ┼Ťwiat. W tym kontek┼Ťcie pragn─Ö przytoczy─ç nauczanie ┼Ťw. Josemarii Escrivy za┼éo┼╝yciela Opus Dei, z którym jestem ┼╝yciowo zwi─ůzany. W homilii wyg┼éoszonej kilka miesi─Öcy po zako┼äczeniu Soboru, któr─ů w wersji drukowanej zatytu┼éowa┼é Nami─Ötnie kocha─ç ┼Ťwiat tak mówi┼é: Naucza┼éem wytrwale s┼éowami Pisma ┼Üwi─Ötego: ┼Ťwiat nie jest z┼éy, bo jest owocem r─ůk Bo┼╝ych, bo jest Jego dzie┼éem, bo Jahwe spojrza┼é na niego i ujrza┼é, ┼╝e jest dobry. To my, ludzie, sprawiamy, ┼╝e jest z┼éy i brzydki; naszymi grzechami, nasz─ů wiaro┼éomno┼Ťci─ů. Nie miejcie w─ůtpliwo┼Ťci w to, kochani, ┼╝e jakakolwiek próba wykr─Öcenia si─Ö od uczciwej, codziennej rzeczywisto┼Ťci jest dla was m─Ö┼╝czyzn i kobiet nale┼╝─ůcych do ┼Ťwiata, spraw─ů przeciwn─ů Woli Boga. Przeciwnie, musicie teraz zrozumie─ç  w nowym ┼Ťwietle  ┼╝e Bóg wzywa was, aby┼Ťcie mu s┼éu┼╝yli w miejscu pracy i podczas spe┼éniania obowi─ůzków cywilnych, materialnych, ┼Ťwieckich, ┼╝ycia ludzkiego: w laboratorium, na sali operacyjnej w szpitalu, w koszarach, w auli uniwersyteckiej, w fabryce, w warsztacie, na polu, w domu i w ca┼éej ogromnej ró┼╝norodno┼Ťci miejsc pracy. Bóg codziennie czeka na nas. Zapami─Ötajcie: istnieje co┼Ť ┼Ťwi─Ötego, Bo┼╝ego, ukrytego w sytuacjach najbardziej prozaicznych i ka┼╝dy z was ma to odkry─ç (nr 52).
Nie chodzi ju┼╝ o wybawienie si─Ö od ┼Ťwiata, który popad┼é w grzech i zepsucie poprzez wiar─Ö i wytrwanie w po┼╝ytecznym ┼╝yciu. Trzeba odkry─ç to co┼Ť Bo┼╝ego ┼Ťwi─Ötego i dobrego ukrytego w ┼Ťwiecie w zwyk┼éej pracy i codziennych sytuacjach. Chodzi o prawdziw─ů mi┼éo┼Ť─ç do ┼Ťwiata i zainteresowanie si─Ö nim. Dla chrze┼Ťcijanina Bóg nie jest gdzie┼Ť ponad ┼Ťwiatem, chodzi o to by odnajdywa─ç Boga w ┼Ťwiecie. Równocze┼Ťnie trzeba pami─Öta─ç, ┼╝e u┼Ťwi─Öcenie, nie jest tylko owocem ludzkiego wysi┼éku. Nie chodzi o zbawienie poprzez prac─Ö, poprzez wzi─Öcie sprawy we w┼éasne r─Öce. Chodzi o zbawienie pracy o przepojenie tych zaj─Ö─ç ┼éask─ů Chrystusow─ů. Mówi─ůc inaczej, nie chodzi o to by ludzie poprzez swój wysi┼éek wynosili ┼Ťwiat do Boga, lecz o to bu pozwolili, aby Chrystusa przyci─ůga┼é ┼Ťwiat do siebie. Dla chrze┼Ťcijanina jest to mo┼╝liwe, bo jest pasa┼╝erem ┼éodzi Chrystusa  Ko┼Ťcio┼éa. Powszechne kap┼éa┼ästwo wszystkich wiernych karmi si─Ö si┼é─ů kap┼éa┼ästwa Chrystusa, obecne i dzia┼éaj─ůce w Ko┼Ťciele poprzez kap┼éa┼ästwo s┼éu┼╝ebne i sakramenty. Mamy tu wielk─ů wspóln─ů ┼éód┼║, ale teraz wszyscy 8 wios┼éujemy, z kap┼éanami, biskupami i Papie┼╝em. Jako ochrzczeni wszyscy jeste┼Ťmy jednakowi. Do ┼Ťwieckich nale┼╝y zadanie by sam ┼Ťwiat stawa┼é si─Ö miejscem spotkania z Chrystusem.
Warto jeszcze powiedzie─ç, ┼╝e taka afirmacja ┼Ťwiata i mi┼éo┼Ťci do ┼Ťwiata, mo┼╝e si─Ö wydawa─ç sprzeczna z przekazem Pisma ┼Üwi─Ötego. Znajdujemy w nim wiele w─ůtków w których ┼Ťwiat jest wielkim nieprzyjacielem duszy - wielkim kusicielem. Czy s─ů wi─Öc w sprzeczno┼Ťci mi┼éo┼Ť─ç do ┼Ťwiata i mi┼éo┼Ť─ç do Boga? Dla etosu puryta┼äskiego wewn─Ötrzny dystans wobec ┼Ťwiata by┼é warunkiem mi┼éo┼Ťci do Boga. Mo┼╝na, krótko odpowiedzie─ç na t─Ö kwesti─Ö: Pismo ┼Üwi─Öte mówi o Bo┼╝ej mi┼éo┼Ťci objawionej w historii zbawienia. Gdy Pismo ┼Ťwi─Öte mówi o ┼Ťwiecie u┼╝ywa tego poj─Öcia w ró┼╝ne formach. Tu mówimy o poj─Öciu najogólniejszym: ┼Ťwiat jako podmiot Bo┼╝ej mi┼éo┼Ťci.
Nowy sposób patrzenia to nie ze┼Ťwiecczona asceza. ┼Üwiat jest dobry, bo wyszed┼é z r─ůk Bo┼╝ych, jest z┼éy na tyle, na ile jest splamiony grzechem tkwi─ůcym w sercu cz┼éowieka. Oczy┼Ťci─ç ┼Ťwiat z tych plam jest sensem odkupienia i zadaniem chrze┼Ťcijan. Mi┼éo┼Ť─ç do Boga oznacza uczestniczenie w mi┼éo┼Ťci Chrystusa do ┼Ťwiata, który Zbawia i podnosi z grzechu: Tak Bóg umi┼éowa┼é ┼Ťwiat, ┼╝e Syna swego Jednorodzonego da┼é… (J 3,16). Mi┼éowa─ç ┼Ťwiat oznacza wchodzi─ç do niego w nowy sposób - w sposób Chrystusa. A to niesie z sob─ů przyj─Öcie ca┼éej tradycji ascetyki chrze┼Ťcija┼äskiej, z mi┼éo┼Ťci─ů do Krzy┼╝a w┼é─ůcznie. To w┼éa┼Ťnie nazywamy d─ů┼╝enie do ┼Ťwi─Öto┼Ťci─ů. Z tego zjednoczenia z Bogiem, który nape┼énia szcz─Ö┼Ťciem, z osobistego wysi┼éku wzrastania w ró┼╝nych cnotach, wynika przemiana ┼Ťwiata. Wtedy to normalno┼Ť─ç (┼Ťwiecko┼Ť─ç) pozytywnie ukierunkowana na ┼Ťwiat, po┼é─ůczona z ┼╝yciem duchowym staje si─Ö skutecznym no┼Ťnikiem, aby zaczynem Chrystusa przenikn─ů─ç wszelkie ziemskie rzeczywisto┼Ť─ç, aby je odnowi─ç od wewn─ůtrz i aby budowa─ç cywilizacj─Ö mi┼éo┼Ťci (Pawe┼é VI).
Streszczaj─ůc, celem nie jest zdobycie zbawienia (w┼éasnego i innych) dzi─Öki pracy i wysi┼ékowi, ale otwarcie si─Ö na zbawcze dzia┼éanie Boga w codziennym ┼╝yciu. W ten sposób Chrystus przeci─ůgnie wszystko do siebie (J 12,32) i ustanowi swoje królestwo, które b─Ödzie ostateczne pod koniec czasów, przy jego drugim przyj┼Ťciu. B─Ödzie to dar: najlepsze wino na sam koniec (Por. J. 2. 10).
Francisco Fernandez Carvajal. "Rozmowy z Bogiem".
drukuj..

Ta strona używa pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies we własnej przeglądarce internetowej. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności